Papazkarası, Doğu Trakya’ya, özellikle Kırklareli ve Edirne çevresine özgü kırmızı kabuklu bir yerli üzümdür. Yüksek doğal asiditesi ve orta düzey taneniyle genellikle orta gövdeli, kırmızı meyve, çiçek ve baharat notaları taşıyan kırmızı şaraplar verir; roze ve blanc de noir olarak da şaraplanır.
| Renk | Kırmızı (mavi-siyah kabuklu) |
| Köken | Doğu Trakya; Kırklareli, Edirne, Tekirdağ |
| Gövde | Genellikle orta |
| Asidite | Yüksek |
| Tanen | Orta ya da orta-düşük |
| Aromalar | Kırmızı ve siyah meyveler, erik, kiraz, mor çiçekler, karabiber, baharat |
| Servis | Kırmızılar için yaklaşık 14–16 °C |
| Eşleşme | Kuzu, ördek, közlenmiş sebzeler, dolmalar, olgun sert peynirler |
Papazkarası nereden gelir?
Papazkarası, Marmara Bölgesi’nin Trakya kesiminde uzun süredir yetiştirilen eski bir çeşittir. Başlıca yetiştiği yerler Kırklareli ve Edirne’dir; üreticiler sık sık Kırklareli’nin Üsküp yöresindeki ayrışmış granit topraklarını anar. Bu topraklar düşük verim ve küçük salkımlar verme eğilimindedir. Kaynaklara göre çeşit, Balkan kökenli siyah üzüm Prokupac ile Romanya kökenli beyaz Alba Imputotato’nun doğal bir melezidir. Adı “papazın karası” anlamına gelir ve Papaskarası yazımı da yaygındır; Balkanlar ve Yunanistan’da Kara Papas ya da Karapapas adlarıyla anılan akrabaları bulunur.
Nasıl bir şarap verir?
Papazkarası’nın en belirgin özelliği, iyi olgunlukta bile korunan yüksek asiditesidir. Tanenleri genellikle orta düzeydedir; alkol çoğunlukla yüzde 11–13 aralığında kalır. Tek çeşit kırmızılar çoğu zaman orta gövdelidir ve meşe kullanımı ölçülü tutulur. Aromalarda kırmızı ve siyah meyveler, erik, kiraz, zaman zaman zeytin, mor çiçekler ve karabiber öne çıkar. Geç olgunlaşan bir çeşittir: ben düşme ağustos ortası ile sonunda başlar, hasat genellikle ekim ortası ile kasım ortası arasında yapılır.
Hangi tarzlarda üretilir?
Geçmişte Papazkarası çoğunlukla Cinsault, Cabernet Sauvignon ve Merlot ile harmanlanırdı. Günümüzde tek çeşit kırmızı, roze ve kabuk teması olmadan beyaz şarap gibi işlenen blanc de noir tarzlarında da üretilmektedir. Kaynaklara göre 19. yüzyıl sonundaki filoksera krizinde Fransa’ya gönderilen Trakya şarapları arasında büyük olasılıkla bu üzümden yapılanlar da vardı; ancak Fransız kayıtları çoğu zaman çeşit adı vermez.
Sık sorulan sorular
Papazkarası mı, Papaskarası mı?
Her iki yazım da kullanılır. Üreticiler arasında tek bir standart yoktur; anlamı her iki durumda da “papazın karası”dır.
Papazkarası ağır bir şarap mıdır?
Genellikle değildir. Yüksek asitli, orta gövdeli ve orta tanenli yapısıyla daha çok canlı ve taze bir kırmızı profili çizer.
Sofralık üzüm olarak da kullanılır mı?
Evet. Trakya’da hem sofralık hem şaraplık olarak yetiştirildiği belirtilir.
Kaynak: Wikipedia – Papazkarası; The Quirky Cork – Get to Know the Grape: Papazkarası; Habertürk HT Gastro – Yerli üzüm çeşitleri.
