Diyarbakır şarap bölgesi, Güneydoğu Anadolu’da Dicle havzasındaki Diyarbakır ve ilçelerinin bağlarını kapsar. Sıcak ve kurak yazları, serin geceleri olan karasal iklimde yetişen Boğazkere, bölgenin ana şaraplık üzümüdür. Bu üzümden koyu renkli, dolgun gövdeli ve belirgin tanenli kırmızılar yapılır.
| İller/yöreler | Diyarbakır: merkez ile bağcılığın yoğun olduğu Çermik, Çüngüş, Eğil, Ergani, Hani ve Lice ilçeleri |
| İklim | Karasal; çok sıcak ve kurak yaz günleri, serin geceler, soğuk kışlar; ortalama sıcaklık kaynaklara göre 14–18 °C |
| Rakım | Kaynaklarda bölge bağları için net bir rakım değeri verilmez |
| Öne çıkan üzümler | Boğazkere, Öküzgözü, Sergi Karası, Horoz Karası; beyazlarda Dökülgen, Kabarcık, Rumi |
| Öne çıkan tarzlar | Yüksek tanenli, yıllıklanmaya uygun Boğazkere kırmızıları; Öküzgözü ile harmanlar |
Boğazkere neden Diyarbakır ile anılır?
Kaynaklara göre Boğazkere’nin kökeni Diyarbakır ve Dicle Nehri çevresidir; bugün Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun başka yörelerinde de yetiştirilir. Adı, yüksek tanenini anlatan “boğaz yakan” anlamıyla açıklanır. Geç olgunlaşan bir çeşit olduğu için tam olgunluğa ulaşmak üzere uzun ve sıcak bir yetişme dönemine ihtiyaç duyar; kuraklığa görece dayanıklıdır. Geleneksel bağlar genellikle kireçli ve alüvyal topraklardadır.
Boğazkere nasıl bir şarap verir?
Boğazkere şarapları koyu yakut-mor renkli, dolgun gövdeli ve güçlü tanenlidir. Kuru kırmızı ve siyah meyve, incir ve baharat notaları verir; zaman zaman toprak ve deri notaları da hissedilir. Kaliteli örneklerin on yıl ve üzeri yıllanabildiği belirtilir. Tek başına sert olabildiği için sıkça meyve ve asidite katan Öküzgözü ile harmanlanır.
Diyarbakır’da üzüm nasıl değerlendirilir?
İl; sofralık, kurutmalık, şıralık ve şaraplık üzüm yetiştiriciliğine uygun iklim ve toprak koşullarına sahiptir. Akademik çalışmalar, yörede üretilen üzümün önemli bir kısmının pekmez, pestil ve şıra yapımında kullanıldığını gösterir. Boğazkere’nin bir bölümü ise bölge dışındaki şarap üreticilerine gönderilir.
Sık sorulan sorular
Boğazkere ne anlama gelir?
Genellikle “boğaz yakan” diye yorumlanır; ad, üzümün yüksek taneninden gelir.
Diyarbakır ve Mardin aynı bölge mi?
İkisi de Güneydoğu Anadolu’dadır; Mardin-Midyat ise Süryani şarap geleneği ve kendine özgü beyaz üzümleriyle ayrı bir yöre olarak ele alınır.
Kaynak: Wikipedia – Boğazkere; Wikipedia – List of Turkish wine regions; Bilici (1997), Diyarbakır bağcılığı ve geliştirme olanakları, Dicle Ü.; Akademisyen Yayınevi – Diyarbakır bağcılığı.
