Şampanya (Champagne), Paris’in yaklaşık 160 km doğusunda, Reims ve Épernay çevresinde yer alan bir şarap bölgesidir. “Champagne” adı yalnızca bu bölgede, belirlenen kurallara göre şişede ikinci fermantasyonla üretilen köpüklü şaraplar için kullanılabilir. Serin iklim ve tebeşirli topraklar, şaraplara belirgin bir asidite kazandırır.
| Ülke | Fransa (ağırlıklı Marne, Aube ve Aisne departmanları) |
| Alt bölgeler | Montagne de Reims, Vallée de la Marne, Côte des Blancs, Côte de Sézanne, Côte des Bar (Aube) |
| İklim | Serin; bağcılığın kuzey sınırına yakın (yaklaşık 49. paralel), yıllık ortalama 10 °C civarı |
| Öne çıkan üzümler | Pinot Noir, Meunier, Chardonnay; küçük miktarda Arbane, Petit Meslier, Pinot Blanc, Pinot Gris |
| Köken sistemi | AOC Champagne; 17 Grand Cru ve 42 Premier Cru köyü |
Şampanya nasıl üretilir?
Önce durgun bir baz şarap yapılır; çoğunlukla farklı bağ, üzüm ve yılların şarapları harmanlanır. Ardından şişeye maya ve şeker eklenerek ikinci fermantasyon başlatılır; oluşan karbondioksit şişede hapsolur. Şarap bir süre ölü maya tortusu üzerinde bekletilir; bu süreç ekmek ve brioş benzeri aromalar kazandırır. Tortu daha sonra şişenin ağzında toplanıp atılır ve tatlılık düzeyini belirleyen bir doz eklenir. Yöntemin ayrıntıları köpüklü şarap sayfasında anlatılmaktadır.
Alt bölgeler hangi üzümlerle öne çıkar?
Reims’in güneyindeki Montagne de Reims özellikle Pinot Noir ile bilinir. Marne nehri boyunca uzanan Vallée de la Marne‘da Meunier yaygındır. Épernay’ın güneyindeki Côte des Blancs ise adını beyaz üzüm Chardonnay‘den alır. Güneydeki Aube (Côte des Bar) bölgesinde kil ağırlıklı topraklar görülür ve Pinot Noir yine önemli yer tutar. Yalnızca beyaz üzümlerden yapılan şaraplar “blanc de blancs”, siyah üzümlerden yapılan beyaz şaraplar “blanc de noirs” olarak etiketlenir.
Bölgenin sınırları nasıl korunur?
Şampanya’nın bağcılık sınırları 1927’de yasal olarak belirlenmiştir. 1941’de kurulan meslek kurulu (bugünkü Comité Champagne) üretim kurallarını ve adın korunmasını takip eder. Geçmişte köyler “échelle des crus” adı verilen bir ölçekle puanlanır, Grand Cru köyleri yüzde 100 alırdı. Şampanya yamaçları, evleri ve mahzenleri 2015’te UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır.
Sık sorulan sorular
Başka bölgelerin köpüklü şarabına şampanya denir mi?
Teknik ve hukuki olarak hayır. Aynı yöntemle başka yerlerde yapılan şaraplar Crémant, Cava veya “geleneksel yöntem” gibi adlarla anılır.
Etiketteki “Brut” ne demektir?
Brut, kuruya yakın bir tatlılık düzeyini gösterir. Tatlılık terimleri için şarap etiketi nasıl okunur sayfasına bakabilirsiniz.
Kaynak: Wikipedia – Champagne wine region; wein.plus – Champagne AOC.
