Rekolte (İngilizce vintage, Fransızca millésime), şarabın yapıldığı üzümlerin hasat edildiği yıldır ve etikette bu yıl olarak yazılır. Her yılın hava koşulları üzümün olgunluğunu etkilediği için aynı bağdan farklı yıllarda farklı karakterde şaraplar çıkabilir. Birden çok yılın harmanıyla yapılan şaraplar ise “rekoltesiz” (NV, non-vintage) olarak anılır.
| Anlamı | Üzümün hasat yılı (şişeleme yılı değil) |
| Etiket kuralı | AB, Avustralya, Yeni Zelanda ve ABD’de en az %85 aynı yıl üzümü; ABD’de AVA bölgelerinde %95; Şili ve Güney Afrika’da %75 |
| Rekoltesiz (NV) | Birden çok yılın harmanı; istikrarlı “ev tarzı” için kullanılır |
| Rekolte ilanı | Porto ve Şampanya’da yalnızca öne çıkan yıllarda yapılır |
| Etkisi en çok görülen yer | Serin ve değişken iklimler |
Rekolte neden önemlidir?
Üzümün olgunluğu o yılın sıcaklığına, yağışına, don ve dolu gibi olaylara bağlıdır. Kaynaklara göre rekolte farkı en çok serin iklimlerde hissedilir: sıcak geçen yıllarda üzüm daha olgun olur; zayıf yıllarda ise asidi yüksek, şekeri düşük üzümler elde edilir. Sıcak ve istikrarlı iklimlerde ya da sulama yapılan bölgelerde yıllar arasındaki fark azalır. Bu nedenle Bordeaux veya Burgonya gibi bölgeler için yayımlanan “rekolte tabloları” sıkça başvurulan kaynaklardır; ancak bunların ne kadar güvenilir olduğu tartışmalıdır ve bazı kör tadım çalışmaları, tadımcıların iyi ve zayıf yılları her zaman ayırt edemediğini göstermiştir.
Rekoltesiz şarap nedir?
Bazı tarzlarda üreticiler birden çok yılın şarabını harmanlayarak her yıl benzer bir profil yakalamayı amaçlar. Bu yaklaşım özellikle Şampanya ve Porto’da baskındır: kaynaklara göre Şampanya üretiminin yaklaşık %95’i, Porto’nun ise yaklaşık %98’i rekoltesizdir. Champagne’ın serin ve öngörülemez iklimi bunun bir nedenidir; örneğin 2021’de don, yağmur ve dolu nedeniyle ürünün yaklaşık %40’ının kaybedildiği aktarılır.
Rekolte ilanı nasıl yapılır?
Porto ve Şampanya’da üreticiler yalnızca olağanüstü buldukları yıllarda tek yıllık şarap yapar ve bunu “rekolte ilanı” ile duyurur. Kaynaklara göre bu genellikle on yılda bir ya da iki kez olur. Fransız AOC kurallarına göre rekolteli Şampanya en az üç yıl yıllandırılmalıdır; bu, rekoltesiz şampanya için istenen sürenin iki katından fazladır. Porto’da ilan edilen rekolteler Porto Şarabı Enstitüsü tarafından doğrulanır.
Sık sorulan sorular
Etiketteki yıl şişeleme yılı mıdır?
Hayır. Etiketteki yıl üzümün hasat edildiği yılı gösterir; şarap daha sonraki bir yılda şişelenmiş olabilir.
Eski rekolte her zaman daha iyi midir?
Hayır. Şarapların çoğu genç tüketilmek üzere yapılır; yıllanma potansiyeli tarza ve üretime göre değişir. Saklama koşulları için şarap nasıl saklanır sayfasına bakılabilir.
Kaynak: Wikipedia – Vintage; Wine Enthusiast – Vintage vs. nonvintage wine.
