Bozcaada ve Gökçeada, Çanakkale’ye bağlı iki Kuzey Ege adasıdır ve şarap sınıflandırmalarında genellikle Ege’nin ada alt bölgesi olarak ele alınır. Bozcaada antik çağlardan beri bağcılıkla anılır ve Çavuş, Vasilaki, Karalahna, Kuntra gibi yerel üzümleriyle tanınır. Gökçeada’da ise köy şarabı geleneğinin yanında daha yeni bağ yatırımları bulunur.
| İller/yöreler | Çanakkale: Bozcaada (antik Tenedos) ve Gökçeada (İmroz) |
| İklim | Akdeniz iklimi; sıcak ve kurak yazlar, ılık kışlar, yıl boyunca güçlü rüzgarlar |
| Rakım | Kaynaklarda adalara özgü bir değer verilmez; Ege kıyı bağları için yaklaşık 150 m civarı belirtilir |
| Öne çıkan üzümler | Çavuş, Vasilaki, Karalahna, Kuntra (Karasakız); Gökçeada’da Kalabaki ve yeni dikilen Cabernet Sauvignon, Syrah, Merlot |
| Öne çıkan tarzlar | Taze ve aromatik beyazlar (Çavuş–Vasilaki), tanenli Karalahna kırmızıları, hafif Kuntra kırmızıları ve rozeler |
Bozcaada’da bağcılık neden bu kadar köklü?
Antik adı Tenedos olan Bozcaada, kaynaklarda antikçağdan beri Ege’nin karakteristik bağcılık merkezlerinden biri olarak anılır; adanın adı Homeros’un İlyada’sında da geçer. Nüfus mübadelesinden sonra adaya yerleşenler Rum bağlarını ve imalathanelerini devralarak geleneği sürdürmüştür. Ada her yıl eylül başında bir bağ bozumu festivaline ev sahipliği yapar.
Bozcaada’nın yerel üzümleri nelerdir?
- Çavuş: İri taneli, aromatik beyaz üzüm; “Bozcaada Çavuşu” 2020’de coğrafi işaret almıştır.
- Vasilaki: Erken olgunlaşan beyaz üzüm; genellikle Çavuş ile harmanlanır.
- Karalahna: Adanın en güçlü kırmızısı; siyah meyve ve baharat notalı, yüksek tanenli, yıllıklanmaya uygun şaraplar verir.
- Kuntra (Karasakız): Bayramiç–Bozcaada hattında yetişir; kırmızı kiraz notalı, hafif gövdeli, düşük tanenli şaraplar ve rozeler için kullanılır.
Gökçeada’da şarap üretimi nasıl?
Gökçeada’da şarap uzun süre küçük ölçekli köy şaraplarıyla sınırlı kalmıştır. Adada yetiştirilen yerel çeşitlerden biri Kalabaki’dir ve üniversite araştırmalarına konu olmuştur. Son yıllarda kurulan bağlarda Cabernet Sauvignon, Syrah ve Merlot gibi uluslararası çeşitler de dikilmiştir. Kaynaklarda adanın üretim hacmine dair ayrıntılı veri sınırlıdır.
Sık sorulan sorular
Bozcaada şarapları hangi üzümlerden yapılır?
Beyazlarda Çavuş ve Vasilaki, kırmızılarda Karalahna ve Kuntra adanın simge çeşitleridir; bunlara uluslararası çeşitler de eşlik eder.
Rüzgar ada bağlarını nasıl etkiler?
Sürekli rüzgar nemi azaltır ve mantar hastalığı baskısını düşürür; bu da Kuzey Ege adalarında bağcılığı kolaylaştıran etkenlerden biri olarak anılır.
Kaynak: GoTürkiye – Troy Wine Route; Wikipedia – Turkish wine; WSET; Milliyet – Şarapta yeni bölgeler; ÇOMÜ – Kalabaki araştırması.
